Υδρονέφωση: Μια αρχαία και απλή μέθοδος κλιματισμού

Τ ο σώμα μας, ακόμη και όταν αναπαυόμαστε, παράγει θερμότητα, περίπου 50W (40 kcal/h). Την θερμότητα αυτή αποβάλλει στο περιβάλλον με τους γνωστούς τρόπους μετάδοσης της θερμότητας. Αγωγιμότητα, αν ακουμπάμε κάτι πιο κρύο, μεταφορά με ένα ρεύμα αέρα που μας κτυπά, ή ακτινοβολία. Σε κρύο περιβάλλον η θερμότητα που διώχνουμε με τους τρόπους αυτούς είναι πολύ μεγάλη και γι΄αυτό αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε ρούχα.
Σε θερμό, όμως, περιβάλλον τι κάνουμε; Μην ξεχνάμε ότι πολλοί άνθρωποι ζουν ακόμη και σε περιοχές με 5°C, 13,5°C πάνω από την θερμοκρασία του σώματός τους.
Ήδη η ίδια η φύση, ο οργανισμός μας δηλαδή, έχει αναπτύξει ένα όπλο, τον ιδρώτα. Βλέπετε κάθε λίτρο νερό για να εξατμισθεί απορροφά πάνω από 620 kcal. Και η μεν φύση βρήκε τον ιδρώτα. Ο άνθρωπος όμως έκανε τίποτα; Βέβαια. Πρώτον, πόσοι από εμάς δεν βρέξαμε το καλοκαίρι ένα καπέλο για να δροσίσουμε το κεφάλι μας με την εξάτμιση του νερού που είχε απορροφήσει το καπέλο; Οι θερμαστές και οι μηχανικοί ενός πλοίου φορούν το καλοκαίρι μάλλινες φανέλες με μανίκι. Γιατί; Γιατί το μαλλί είναι ένα υλικό που απορροφά και διανέμει ομοιόμορφα την υγρασία. Απορροφά λοιπόν τον ιδρώτα μας, τον κατανέμει σε όλη την επιφάνεια και αν βρεθούμε σε κάποιο ρεύμα αέρα δροσιζόμαστε, επειδή ο ιδρώτας εξατμίζεται αλλά δεν κρυολογούμε γιατί δεν έχουμε σημεία του σώματος με έντονη ψύξη. Βλέπετε οι αδένες που παράγουν τον ιδρώτα δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένοι στο σώμα μας.
Καλά, θα μου πείτε, αυτά που μας λες αφορούν ατομικά έναν άνθρωπο, ο τίτλος όμως του άρθρου μιλά για κλιματισμό χώρου. Ε, λοιπόν αυτή η εξέλιξη ήρθε φυσιολογικά. Όταν θελήσαμε να κάνουμε διάφορα έργα σε πολύ ζεστές και ξηρές περιοχές, μέσα σε ερήμους, αντιμετωπίσαμε ένα κλίμα που έχει πολύ κρύες, παγωμένες νύχτες (θυμηθείτε τα δερμάτινα μπουφάν του Ρόμελ και τα παλτά «Μοντγκόμερι»), και καυτά ξηρά μεσημέρια. Πολύ πριν αναπτυχθεί ο κλιματισμός, κάποιοι αντί να χρησιμοποιούν έναν ανεμιστήρα για να δροσίζονται με την εξάτμιση του ιδρώτα τους, τοποθέτησαν εμπρός από τον ανεμιστήρα μια απορροφητική πετσέτα που το κάτω άκρο της ήταν βυθισμένο σε νερό. Ο αέρας κτυπώντας πάνω στην πετσέτα εξάτμιζε νερό που αμέσως αντικαθιστούσε άλλο νερό που απορροφούσε η πετσέτα από τον κάδο στο κάτω μέρος. Με την εξάτμιση αυτή ο χώρος δροσιζόταν. Βέβαια η μέθοδος αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε μια έρημο, όχι όμως σε τροπικές περιοχές με υγρή ζέστη, και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ακόμη μερικές φορές.
Εξέλιξη αυτών των κλιματιστικών της ερήμου είναι η υδρονέφωση. Εκτοξεύουμε μέσα από ειδικά μπεκ, παρόμοια με τα μπεκ πετρελαίου των καυστήρων, νερό σε σταγονίδια διαμέτρου λίγων μικρών (εκατομμυριοστών του μέτρου) σχηματίζοντας έτσι ένα σύννεφο (νέφος). Αυτό το κάνουμε στο ύπαιθρο, συνήθως γύρω από τραπέζια εστιατορίων ή καφετεριών και τα τελευταία χρόνια σε βεράντες και κήπους κατοικιών. Το νέφος αυτό γρήγορα εξατμίζεται και η τοπική θερμοκρασία μειώνεται κατά 2-3°C. Μπορεί αυτό να εφαρμοστεί παντού; Όχι ακριβώς.
Αν υπάρχει άνεμος με μεγάλη ταχύτητα δεν προλαβαίνει να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα. Αν μιλάμε για τα νησιά του Αιγαίου, δεν λειτουργεί ένα τέτοιο σύστημα στα σημεία που υπάρχουν μεγάλες ταχύτητες αέρα. Λειτουργεί όμως στις απέναντι παραλίες που είναι προστατευμένες από τα μελτέμια. Επίσης δεν αποδίδει απόλυτα σε περίπτωση πλήρους άπνοιας. Δημιουργεί τοπικά ένα υγρό κλίμα. Αν όμως πνέει ένα ελαφρύ αεράκι νοιώθεις πράγματι πολύ ευχάριστα. Βέβαια, εάν υπάρχει πλήρης άπνοια υπάρχουν και οι ανεμιστήρες για να δημιουργήσουν ένα ρεύμα αέρα. Και εάν το μελτέμι λυσσομανά δεν χρειαζόμαστε υπαίθριο κλιματισμό.
Τι πρέπει να προσέξουμε εάν κάνουμε μια τέτοια εγκατάσταση; Πρέπει να προσέξουμε την ποιότητα των μπεκ. Να μην πιάνουν εύκολα άλατα που θα τα βουλώσουν. Να ακολουθήσουμε πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή για την πίεση λειτουργίας και για τη συντήρηση της εγκατάστασης.