Το νερό ως ζωή και ως εμπόρευμα

Όταν οι αστρονόμοι αναζητούν άλλα έμβια όντα στο σύμπαν, στέλνουν ένα σήμα που αντιστοιχεί στο χημικό τύπο του νερού: Η2Ο. Αυτό σκέφτηκαν για να ενημερώσουν το σύμπαν ότι ο αποστολέας είναι ένας πλανήτης με ζωή. Τέτοια είναι η σημασία του νερού- στο πλανητικό μας σύστημα τουλάχιστον.
Νερό = ζωή!
Επομένως, το σύνθημα της ΕΥΑΘ με την ευκαιρία της μέρας του νερού (22 Μαρτίου) «νερό για όλους» είναι πολύ εύστοχο γιατί, όπως όλοι έχουν δικαίωμα στη ζωή, έτσι όλοι έχουν δικαίωμα και στο νερό.
Ωστόσο, δεν υπάρχει νερό για όλους. Στόχος του ΟΗΕ, είναι αυτό να ανατραπεί μέχρι το 2030. Μέχρι τότε όμως, θα έχουν πεθάνει πάνω από 2,5 εκατομμύρια παιδιά και 3 εκ. έγκυες γυναίκες από δίψα ή αρρώστιες (όπως η χολέρα), που οφείλονται στην έλλειψη καθαρού νερού (700 την ημέρα και 800 αντίστοιχα)1.
Οι κυριότεροι λόγοι της έλλειψης νερού είναι δύο:
• Η κλιματική αλλαγή που προκαλεί -μεταξύ άλλων- ξηρασία, που είναι αποτέλεσμα της περιφρόνησης της αειφορίας2 του περιβάλλοντος που κάνει τους ανθρώπους ανίκανους να δουν πέρα απ’ τη μύτη τους. Είναι δηλαδή ένα πρόβλημα «ανθρωπογενές», εξ ‘ου και ο χαρακτηρισμός της εποχής από τους επιστήμονες ως «ανθρωπόκαινου». Να σημειωθεί ότι η ξηρασία δε φέρνει μόνο δίψα, αλλά και πείνα, αφού οι καλλιέργειες χρειάζονται νερό.
• Η μετατροπή του νερού σε χρυσοφόρο εμπόρευμα, μια από τις πιο προκλητικά απάνθρωπες πτυχές του νεοφιλελευθερισμού, που μετατρέπει τα πάντα σε εμπόρευμα, ακόμα και το νερό. ‘Όπου το νερό είναι άφθονο είναι φτηνό, όπου είναι λιγοστό είναι ακριβό (οι πλούσιοι το πληρώνουν φτηνά, οι φτωχοί ακριβά). Επομένως οι εμπόροι δεν έχουν κανένα συμφέρον στην αφθονία του νερού, γι αυτό και την πολεμάνε.
Να μια μικρή ιστορία που το αποδεικνύει: Πριν από 15 χρόνια περίπου, η γαλλική εταιρεία Σουέζ έπεισε τον τότε πρόεδρο της Βολιβίας να ιδιωτικοποιήσει το νερό. Όπως συμβαίνει σ’ όλες τις ιδιωτικοποιήσεις, η τιμή του νερού ανέβηκε στα ύψη. Μερικά φτωχά νοικοκυριά θα ‘πρεπε να πουλήσουν τα σπίτια τους για να πληρώσουν το λογαριασμό! Διέκοψαν λοιπόν με την εταιρεία και άρχισαν να μαζεύουν νερό απ’ όπου μπορούσαν: βροχή από τις στέγες τους, ρυάκια κλπ. Η εταιρεία θύμωσε: «Αυτό είναι αθέμιτος ανταγωνισμός», είπε, και ζήτησε από τον πρόεδρο να το απαγορεύσει! Ε, αυτό πια ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Χιλιάδες κατέβηκαν στους δρόμους διεκδικώντας αυτό που έχασαν: το νέρο! Ο πρόεδρος απάντησε με αστυνομία και στρατό. Μερικοί διαδηλωτές έχασαν τη ζωή τους αλλά ο πρόεδρος έπεσε και κηρύχθηκαν εκλογές. Τις κέρδισε ένας ανθρακωρύχος, πρωτοπόρος των διαδηλωτών. Ήταν ο Εβο Μοράλες, ο πρόεδρος της Βολιβάς εδώ και 13 χρόνια. Είναι αυτόχθων («ινδιάνος») της Βολιβίας και τον είδαμε όλοι κατά την επίσκεψη του στην Αθήνα.
Η ιστορία αυτή τα λέει όλα για τη σημασία του νερού. Και αφορά και σήμερα ένα μεγάλο μέρος (περί το 1/3 τουλάχιστον) της ανθρωπότητας.
Είναι λοιπόν αλήθεια: δεν υπάρχει νερό για όλους και είναι πάρα πολλά τα πάνω από 10 χρόνια μέχρι να «πιαστεί ο στόχος του 2030. Τι πρέπει λοιπόν να γίνει;
Πρόχειρα απαντάω (ως μη ειδικός):
Μονάδες αφαλάτωσης, χερσαίες κατασκευές, όπως μικρά και μεγάλα φράγματα για τη συλλογή του νερού της βροχής, μέτρα κατά της κλιματικής αλλαγής για τον περιορισμό της ξηρασίας.
Οι ειδικοί ίσως μας πουν πολύ περισσότερα. Ό,τι είναι να γίνει πάντως, πρέπει να γίνει γρήγορα – και μάλιστα αρχίζοντας ίσως από χώρες όπως η Υεμένη που μαστίζεται από χολέρα!
Οι υδραυλικοί είναι «καθ’ ύλην αρμόδιοι», έχουν λοιπόν κάθε λόγο να συμμετάσχουν σε μια παγκόσμια κινητοποίηση για το νερό.

Ανδρέας Δάνος